1 Wat bedoelen we precies met “verschil in verlangen”, in één simpele uitleg?
Verschil in seksueel verlangen wil zeggen dat mensen verschillende behoeftes hebben, verschillende wensen en grenzen. Mensen hebben altijd een verschil in verlangen, ze zijn verschillende mensen, dus ze willen nooit precies hetzelfde even graag op hetzelfde moment. Iedereen heeft een verschil in seksueel verlangen met diens partner en dat is volledig normaal. Dat verschil in verlangen kan groter en kleiner worden doordat jij verandert, je partner verandert en jullie context verandert, omdat jullie leven altijd in beweging is als het goed is. Jullie behoeftes, wensen en grenzen zijn altijd in beweging en zo kan je soms heel lang redelijk synchroon lopen en soms ook weer uit elkaar bewegen en elkaar weer vinden. Er is altijd een verschil in verlangen.
2 Hoe vaak komt dit voor bij koppels, en waarom is het zo normaal?
Het komt altijd voor bij iedereen. Soms is het verschil in seksueel verlangen relatief klein en goed te overbruggen, omdat er genoeg overlap is in wensen. Dan kunnen partners elkaar vinden in wat voor beiden werkt en is het gewoon oké. Soms is het verschil echter groter, bijvoorbeeld bij ziekte, het krijgen van kinderen of veel stress, waardoor het verlangen verder uit elkaar kan gaan lopen. Als die verschillen groot zijn of gedurende de relatie groter worden, wordt het lastiger om overlap te vinden en komen mensen soms bij de seksuoloog om te kijken of ze die verschillen kunnen overbruggen.
3 Gaat dit verschil altijd over seks, of gaat het vaak over iets anders?
Leven met een ander persoon is altijd navigeren rond verschillen, omdat die ander een ander is. Het gaat constant over wat wil jij, wat wil ik. Dat merk je bij kleine dingen zoals wat we eten, welke tv programma’s we kijken, hoeveel sociale contacten we hebben en hoe laat we naar bed gaan. Overal zit verschil in, mensen willen nooit precies hetzelfde op hetzelfde moment. Dat geldt niet alleen voor alledaagse keuzes, maar ook voor seksualiteit, intimiteit en samen tijd doorbrengen. Het gaat eigenlijk over alles.
4 Waarom voelt het voor veel stellen toch alsof het een seksprobleem is?
Mensen ervaren dus ook een verschil in verlangen, wanneer het over allerlei andere dingen gaat. Het verschil met seksualiteit en intimiteit is echter dat mensen in een monogame relatie afspreken dat alleen met elkaar te delen. Bij andere dingen, zoals uit eten of naar de film, kan je het verschil oplossen door met iemand anders te gaan. Bij seksualiteit gebeurt dat vaak niet en moeten partners het samen oplossen. Daardoor wordt een verschil in seksueel verlangen in een monogame relatie veel duidelijker als probleem ervaren.
5 Wat zijn de meest voorkomende oorzaken van verschil in verlangen?
In de seksuologie wordt een verschil in verlangen vaak bekeken via het ‘bio-psycho-sociale model’. Dat betekent dat biologische, psychologische en sociologische (relationele) factoren invloed hebben op zin in seks, bij jou én bij je partner, waardoor verlangen uit elkaar kan gaan lopen.
Bij biologische factoren gaat het om dingen zoals ziekte, een kindje krijgen, overgang, medicatie, alcohol, drugs, vermoeidheid en pijnklachten. Grote veranderingen, zoals de ziekte van Crohn of borstkanker, hebben bijna altijd invloed op zin in seks.
Psychologische factoren zijn onder andere stress, burn-out, somberheid of angst, bijvoorbeeld door het krijgen van kinderen of zorg voor ouders. Dit beïnvloedt hoeveel ruimte je hebt voor jezelf en voor een ander.
Sociologische en relationele factoren gaan over de dynamiek met je partner en hoe die verandert door de tijd. Bijvoorbeeld door gezinsuitbreiding, ziekte of verlies van werk (veel thuis, op elkaars lip) of door vertrouwensbreuken zoals vreemdgaan, maar ook door andere geschonden afspraken, wrok of relatieproblemen, waardoor je minder begeerte voelt.
6 Stress speelt vaak mee. Wat gebeurt er met verlangen als je hoofd altijd aan staat, en wat is een simpel advies dat jij vaak geeft?
Stress speelt vaak mee, maar mensen reageren verschillend. Als seks wordt gezien als iets positiefs en ontspannends, kan stress soms juist leiden tot meer behoefte aan seks. Als seks voelt als iets op een to-dolijstje, zorgt stress vaker voor minder zin. Het helpt om voor jezelf te snappen wat je met seks associeert en dat bespreekbaar te maken met je partner. Als je hoofd vol is, kan het helpen om te benoemen wat er nog in je hoofd zit en samen te kijken wat er eerst opgelost moet worden, bijvoorbeeld taken verdelen en later afspreken. En soms is het ook oké om te zeggen, vandaag is gewoon niet de dag, mijn hoofd zit te vol.
7 Wat is de invloed van hormonen en lichamelijke veranderingen, bijvoorbeeld na een bevalling of rond de overgang, en wanneer is extra hulp hierbij handig?
Na een bevalling en wanneer er borstvoeding gegeven wordt, zie je vaak dat het opwindingssysteem minder makkelijk aangaat. Het duurt langer voordat het lijf reageert en klaarkomen kan lastiger zijn. Dat zie je ook vaak bij de overgang, dat opwinding moeilijker op gang komt, een orgasme lastiger te bereiken is of minder heftig kan voelen. Daardoor ervaren sommige vrouwen weinig beloning, wat invloed heeft op hun motivatie.
Hormonen spelen hierin een grote rol, maar ook andere factoren zoals weinig slaap, weinig privacy en veel verantwoordelijkheid zijn een factor. Daarnaast verandert het lijf, bijvoorbeeld na een bevalling of rond de overgang. Sommige vrouwen voelen zich fysiek misschien hersteld, maar psychisch nog niet klaar voor seks. Bij de overgang kunnen ook droogheid, veranderde vetverdeling en sneller zweten meespelen. Het is dus een combinatie van hormonale en psychische veranderingen die het lastig kan maken.
Extra hulp is nodig wanneer je het gevoel hebt dat je er zelf niet goed uitkomt, maar er wel uit wilt komen. De eerste stap is vaak de huisarts om het bespreekbaar te maken en eventueel een verwijsbrief te krijgen. Je kunt ook zonder verwijzing naar een seksuoloog, al wordt hulp dan vaak niet vergoed. Daarnaast kunnen overgangsconsulenten en gynaecologen helpen bij het medische deel.
8 Komt verschil in verlangen vaker voor bij vrouwen dan bij mannen, of is dat een misverstand?
Een verschil in verlangen is altijd relatief ten opzichte van de ander, wat betekent dat allebei een verschil ervaren, de één wil meer en de ander minder. Het is altijd afhankelijk van het samenspel tussen jou en je partner. Met de ene partner kan jij degene zijn die minder wil, terwijl je met een andere partner juist degene bent die meer wil. Maar aangezien zin in seks fluctueert gedurende je leven, kan jouw rol ook veranderen tijdens een relatie met dezelfde partner. Hoewel vaak wordt gedacht dat mannen vaker meer willen dan vrouwen, zie ik in mijn praktijk bijna net zoveel vrouwen die meer willen dan hun man.
9 Hoe weet je of het “alleen” een verschil in verlangen is en niet de liefde of aantrekkingskracht die weg is?
Een verschil in verlangen is altijd relatief, er is één die meer wil en één die minder wil. Wat ik vaak zie in de dynamiek is dat degene die meer wil voortdurend signalen gaat peilen. Zodra de ander, die minder wil, een klein beetje toenadering zoekt, denkt degene die meer wil al snel dat dit een uitnodiging is. Terwijl die ander misschien alleen een knuffel wilde. Als die toenadering meteen wordt opgevat als start van seks, kan degene die minder wil zich terugtrekken om verwachtingen, teleurstelling en schuldgevoel te voorkomen.
Zo ontstaat een patroon waarbij de één steeds meer aandringt en de ander steeds meer afstand neemt. Daardoor verdwijnt niet alleen de seks, maar vaak ook de intimiteit. Er ontstaat soms een soort ijstijd, mensen vermijden elkaar, gaan eerder naar bed of juist eerder eruit, kleden zich apart om en geven geen signalen meer. Het gemakkelijke fysieke contact, zoals een knuffel, een hand op een been of een zoen in de nek, verdwijnt. Veel mensen missen die intimiteit enorm. Vaak zeggen ze dat ze vaker seks zouden willen, maar vooral de intimiteit terugverlangen.
10 Hoe zorg je dat beide partners zich veilig voelen, dat ‘nee’ zeggen mag, en wat is jouw advies om die veiligheid te vergroten?
Veiligheid is de basis. Seks moet altijd met consent zijn en met plezier. Seksuologen zeggen vaak, doe het met plezier of doe het niet. Het maakt niet uit wat je doet, zoenen, masseren of penetratieve seks, zolang het maar plezierig is voor beiden. Zodra het geen plezier meer geeft, moet er ‘nee’ gezegd kunnen worden. Als partner is het belangrijk om de ander daarin te ondersteunen, ook al is dat soms lastig. In plaats van teleurgesteld te reageren, kan je zeggen dat je het jammer vindt, maar het waardeert dat het wordt aangegeven, daarna kan je samen kijken wat wel fijn is of accepteren dat het voor vandaag genoeg is. Wanneer het vrijblijvend blijft en er ruimte is om ‘nee’ te zeggen, is de kans groter dat intimiteit prettig blijft en vaker wordt opgezocht.
11 Welke verwachtingen over intimiteit worden vaak niet uitgesproken en hoe zorgt dat voor druk of afstand?
Mensen hebben verschillende verwachtingen over seksualiteit, maar veel wordt niet uitgesproken. Wat ik vaak hoor is het idee dat seks spontaan zou moeten zijn en als het niet spontaan is, dan is het niet echt. Terwijl de meeste seks niet spontaan is en zin in seks niet spontaan ontstaat.
Een verwachting die ook vaak terugkomt is dat je partner zou moeten kunnen aanvoelen wat je lekker vindt, wat je wil en waar je grens ligt, en als je dat moet zeggen jullie misschien geen goede match zijn, of geen soulmates. Praten tijdens seks wordt ook vaak gezien als een moodkiller, alsof het niet erotisch is en het dus allemaal zonder woorden moet gaan.
Maar alleen jij kan ervaren hoe iets voor jou is. Jouw zenuwbanen lopen nou eenmaal naar jouw hoofd, niet naar dat van je partner. De ander voelt niet wat jij voelt, dus je moet het echt zeggen.
12 Wat is jouw professionele advies om hierover te praten zonder ruzie, zonder schuldgevoel en zonder dat iemand zich afgewezen voelt?
Je kan niet controleren hoe iemand zich voelt. Het kan dus zijn dat jij iets netjes en vriendelijk zegt en dat de ander zich toch afgewezen voelt. Daar heb je geen invloed op. Wat je wel kan doen, is de kans daarop verkleinen door duidelijk te maken dat je intentie niet is om de ander af te wijzen, ruzie te maken of een vervelend gevoel te geven, maar om iets te bespreken dat voor jou belangrijk is.
Het helpt om eerst je intentie uit te spreken. Daarna kan je rustig uitleggen wat er bij jou gebeurt. Vervolgens is het belangrijk om concreet te maken wat je graag anders zou willen en te vragen wat de ander daarvan vindt.
Als de ander iets aangeeft, is het goed om door te vragen. Wat bedoel je precies? Kan je dat uitleggen, zodat ik je beter kan begrijpen? De neiging kan zijn om jezelf te verdedigen of de ander af te kappen, maar wat je eigenlijk wil, is echt proberen de ander te snappen. Wat probeer je te zeggen? Waarom is dit belangrijk voor je? Wat zou je van mij willen?
13 Hoe belangrijk zijn plezier en speelsheid en hoe breng je dat terug zonder prestatiedruk?
Plezier is het allerbelangrijkste. Het gaat er niet om of je opwinding ervaart, of je klaarkomt, of je seks hebt. Het gaat erom dat je samen plezier hebt. Als je dat gevoel hebt, doe je het goed, wat je ook doet. Dat kan seks zijn, zoenen, knuffelen, samen in bad of hand-in-hand lopen.
Speelsheid kan helpen. Sommige mensen zijn niet zo speels of creatief en doen elke keer hetzelfde en zijn daar tevreden mee, als dat voor alle betrokkenen werkt is dat oké. Maar uit onderzoek weten we dat als je steeds hetzelfde blijft doen, de opwinding over het algemeen afneemt. Speelsheid of creativiteit kan helpen om het spannend en luchtig te houden.
Het zorgt er ook voor dat je in een langdurige relatie beter bestand bent tegen veranderingen. Als je bijvoorbeeld reuma krijgt en een bepaald standje niet meer kan of als penetratieseks pijn doet, dan kan speelsheid en creativiteit helpen om oplossingen te vinden. Dat maakt je seksleven veerkrachtiger.
14 Wat is één kleine, veilige stap die een stel vandaag al kan zetten om weer dichter bij elkaar te komen?
Een stap die ik stellen vaak laat zetten is om een tijdje geen seks te hebben, maar wel weer fysieke nabijheid te zoeken. Zo doorbreek je de dynamiek waarin alle intimiteit en aanraking verdwenen is. Door af te spreken dat het nergens toe hoeft te leiden en er geen seks zal volgen, ontstaat er ruimte om weer gewoon tegen elkaar aan te zitten, een hand op een knie te leggen, een zoen in de nek te geven of een lief berichtje te sturen.
Dat helpt om de druk weg te nemen. Vanuit die hernieuwde fysieke nabijheid kan er weer een basis ontstaan van vertrouwen en veiligheid, waaruit seks op een gegeven moment misschien weer een logisch gevolg kan zijn.
15 Wanneer is het slim om hulp te zoeken en wat is een goede eerste stap als je niet weet waar je moet beginnen?
Het is slim om hulp te zoeken zodra je denkt dat je er baat bij kunt hebben. De meeste mensen wachten te lang. Als je niet goed uit de situatie komt of er gewoon eens over wilt praten, kan je al hulp inschakelen. Een startpunt is de website van de NVVS, nvvs.info, daar vind je goed opgeleide seksuologen en consulenten, je kunt op postcode zoeken. Zo kan je een goede therapeut bij jou in de buurt vinden.
16 Als expert vind ik jouw professionele mening hierover erg waardevol: welke rol kan Touch-Me met haar assortiment spelen om koppels te helpen wanneer ze verschil in verlangen ervaren?
Er is altijd een verschil in verlangen, maar wat je kan doen is kijken waar de overlap zit en waar je elkaar wél kan vinden. Samen kan je onderzoeken wat voor jullie beiden zou kunnen werken en waar jullie allebei interesse in hebben. Dat kan bijvoorbeeld een sexy outfit zijn, een nieuw speeltje of iets anders dat seksueel genot bevordert.
Maar het kan ook breder zijn, zoals elkaar masseren, samen douchen of andere vormen van seks proberen. Het gaat erom dat je ontdekt waar de overlap zit en van daaruit verder te bouwen. Producten van Touch-Me kunnen daarbij helpen, doordat ze mogelijkheden bieden om samen te verkennen wat voor jullie allebei prettig en interessant is.
17 Welke is de grootste mythe die je vaak hoort over seks?
De grootste mythe die ik vaak hoor is dat seks spontaan zou moeten ontstaan, dat je elkaar in de ogen kijkt en elkaar niet meer kan weerstaan. Dat kan misschien zo voelen aan het begin van een relatie, zonder verplichtingen of druk, maar in een langdurige relatie spelen er vaak veel meer factoren mee. De zin in seks ontstaat eigenlijk nooit spontaan.
Ook aan het begin van een relatie was het niet spontaan, maar voorbereid. Mensen planden een date, trokken iets moois aan, zorgden dat het huis schoon was, stelden elkaar vragen, maakten tijd en hadden aandacht voor elkaar. Er werd als het ware een setting gecreëerd waarin verlangen kon ontstaan.
Tien jaar later verwachten mensen soms dat datzelfde gevoel vanzelf terugkomt, terwijl de omstandigheden heel anders zijn. Met werk, kinderen en verantwoordelijkheden moet je opnieuw bewust tijd en ruimte maken voor elkaar. Dat betekent niet dat je seks moet plannen, maar wel dat je plant om elkaar op te zoeken, aandacht te geven en mentaal ruimte te maken.
Kleine voorbereidingen kunnen helpen, zoals sfeer creëren, iets leuks aantrekken, de ruimte comfortabel maken of bewust tijd nemen voor elkaar. Zo kan de ruimte ontstaan, waarin verlangen kan groeien.
18 Als je één geruststellende boodschap of tip mag meegeven, wat zou dat zijn?
Af en toe struggles ervaren op seksueel gebied is heel normaal. Zin in seks komt en gaat. Mensen die daarover communiceren, naar zichzelf durven luisteren en hun wensen en grenzen over en weer kunnen aangeven, kunnen over het algemeen een lang en fijn seksleven hebben, ook als het soms minder is en op andere momenten juist weer meer. Zij weten die schommelingen samen op te vangen.
En als het niet lukt of je komt er samen niet uit, weet dan dat er hulp is om die gesprekken te faciliteren en met je mee te denken.
Touch-Me mocht JolineSpoelstra interviewen. Dankzij experts zoals zij vind je bij Touch-Me niet alleen een verfijnde selectie premium producten, maar ook betrouwbare informatie en begeleiding wanneer dat nodig is. Wij geloven dat kennis, kwaliteit en vertrouwen hand in hand gaan met intimiteit.
Bezoekwww.jolienspoelstra.nl voor meer gerichte informatie.
